Zmarł prof. dr inż. Jerzy Osiowski

.

Prof. dr inż. Jerzy Osiowski

  Jerzy Osiowski urodził się w Warszawie (23 października 1927 r.), uczył się i dorastał w Drohobyczu i we Lwowie, maturę uzyskał w 1946 roku w Miejskim Liceum Męskim im. J. Piłsudskiego w Łodzi. Studia rozpoczął na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, ukończył na wyodrębnionym z niego Wydziale Łączności w roku 1951. Siedem lat później obronił na forum Rady Wydziału rozprawę z zakresu radiotechniki i otrzymał stopień kandydata nauk technicznych (zrównany później ze stopniem doktora); promotorem był profesor Stanisław Ryżko. W roku 1959 dr Osiowski został docentem, w roku 1967 otrzymał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, w roku 1978 – tytuł profesora zwyczajnego.

  Pracę w Politechnice Warszawskiej rozpoczął Jerzy Osiowski już w roku 1948 jako zastępca asystenta w Katedrze Matematyki Stosowanej, kierowanej wówczas przez profesora Witolda Pogorzelskiego; w latach 1952 – 1963, równolegle do zatrudnienia w Politechnice, pracował  w Instytucie Matematycznym PAN i Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN. W roku 1963 docent Osiowski wszedł do zespołu nowoutworzonej na Wydziale Łączności Katedry Elektrotechniki Teoretycznej, po likwidacji katedr znalazł się w Instytucie Podstaw Elektroniki; był to już wówczas Wydział Elektroniki.

  Zainteresowania naukowe Osiowskiego po doktoracie kon­cen­tro­wa­ły się najpierw wo­kół za­sto­so­wań no­wo­cze­snych me­tod ma­te­ma­tycz­nych w teo­rii ob­wo­dów elektrycznych. W nurcie tym powstała 600-stronicowa monografia „Zarys rachunku operatorowego: teoria i zastosowania w elektrotechnice” (WNT 1965, 1972, 1981).

  Od po­cząt­ku lat sie­dem­dzie­sią­tych, wraz z kie­ro­wa­nym przez sie­bie ze­spo­łem na­uko­wym, Osiowski pra­cował nad ak­tu­al­ną wów­czas pro­ble­ma­ty­ką fil­trów ak­tyw­nych RC. Licz­ne pu­bli­ka­cje stwo­rzy­ły pod­sta­wy do pod­ję­cia w la­tach 1975–1979, kie­ro­wa­ne­go przez J. Osiow­skie­go, pol­sko­-a­me­ry­kań­skie­go pro­gra­mu ba­daw­cze­go pt. Cir­cu­it The­ory and Ac­ti­ve RC Fil­ters (fi­nan­so­wa­ne­go przez NSF i Fun­dusz im. M. Skło­dow­skie­j-Cu­rie). Pro­gram ten przy­czy­nił się do po­wsta­nia wie­lu pu­bli­ka­cji i re­fe­ra­tów krajowych i za­gra­nicz­nych. Równolegle, wspól­nie z profesorem Tadeuszem Mo­raw­skim, stwo­rzył Osiowski teo­rię ukła­dów qu­asi­-o­dw­ra­cal­nych i Q-o­dw­ra­cal­nych, opu­bli­ko­wa­ną w r. 1979 i przed­sta­wio­ną na kil­ku kon­fe­ren­cjach mię­dzy­na­ro­do­wych, w tym na specjalnie zorganizowanym seminarium w University of California w Berkeley. W la­tach osiem­dzie­sią­tych głów­ny nurt dzia­łal­no­ści nauko­wej J. Osiow­skie­go do­ty­czył me­tod kom­pen­sa­cji nie­ide­al­no­ści ele­men­tów ak­tyw­nych, takich jak wzmacniacze operacyjne. Wspól­nie z Aleksandrem Urba­siem zo­sta­ła stwo­rzo­na teo­ria wzmac­nia­czy ak­tyw­nie skompen­so­wa­nych (Com­po­si­te Ope­ra­tio­nal Am­pli­fiers), natomiast wspólnie z Janem Mulawką opracował Osiowski teorię tzw. grafów bimodalnych i podjął prace nad filtrami z przełączanymi pojemnościami. Ponownie z A. Urbasiem zajmował się profesor Osiowski następną generacją filtrów (tzw. filtry MOS z czasem ciągłym).

  Profesor Jerzy Osiowski był od roku 1972 człon­kiem Ko­mi­te­tu Elek­tro­ni­ki i Telekomuni­ka­cji PAN. Brał udział w organizacji Kra­jo­wych Kon­fe­ren­cji Teo­rii Obwodów i Ukła­dów Elek­tro­nicz­nych, w la­tach 1977–1990 był prze­wod­ni­czą­cym Ko­mi­te­tu Na­uko­we­go tych kon­fe­ren­cji. W ra­mach współ­pra­cy na­uko­wej z Politechniką w Pra­dze, a póź­niej rów­nież z  Po­li­tech­ni­ką Bu­da­pesz­tań­ską, był jednym z ­or­ga­ni­za­to­rów se­rii pol­sko­-cze­skich, a następnie pol­sko­-cze­sko­-wę­gier­skich se­mi­na­riów ro­bo­czych, które od­by­wa­ły się pod nazwą Work­shops on Cir­cu­it The­ory and Ap­pli­ca­tions. Ponadto Jerzy Osiowski był przez wiele lat człon­kiem ko­mi­te­tu na­uko­we­go kon­fe­ren­cji z cy­klu EC­CTD (Eu­ro­pe­an Con­fe­ren­ce on Cir­cu­it The­ory and De­sign), w roku 1980 był prze­wod­ni­czą­cym takiej kon­fe­ren­cji w War­sza­wie.

  Jerzy Osiowski był doświadczonym i utalentowanym dydaktykiem, został m.in. wyróżniony przez studentów „złotą kredą”. Uczestniczył  w gruntownej przebudowie programów i sposobów nauczania teorii obwodów i elektrotechniki teoretycznej na swoim wydziale. Plonem i podsumowaniem tej działalności stał się napisany wspólnie z Jerzym Szabatinem trzytomowy, liczący łącznie ok. 1400 stron, podręcznik akademicki „Podstawy teorii obwodów” (WNT 1992-1995). Postronny recenzent nazwał tę książkę „arcydziełem wykładu teorii obwodów”.

  W roku 1970 profesor Osiowski został dyrektorem wspomnianego wyżej Instytutu Podstaw Elektroniki PW. W latach 1963-1967 był prodziekanem, w roku 1978 mianowano go dziekanem Wydziału Elektroniki na kadencję 1978 – 1981; potem, już w drodze wyborów, został dziekanem na lata 1981-1984. Był to okres szczególnie trudny, obejmujący strajki studenckie, wprowadzenie stanu wojennego i zamknięcie uczelni, powolny i obfitujący w dramatyczne momenty powrót do względnej równowagi. Okazał się w tym czasie Jerzy Osiowski dziekanem znakomitym, rozważnym i otwartym na każdy dialog, ale i strzegącym wartości dla uczelni podstawowych. Autor tego wspomnienia z wdzięcznością wspomina współpracę dziekana Osiowskiego z ówczesnym rektorem, jego gotowość do pomocy, mądre słowa i działania.

   W roku 1991 profesor Osiowski został członkiem Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego, w roku 1993 Rada wybrała go na przewodniczącego. Było to świadectwem uznania dla jego doświadczenia, kompetencji, rzetelności i cech charakteru; przyczynił się do wypracowania  stylu działania i pozycji tego gremium w życiu publicznym.

  Jerzy Osiowski przeszedł na emeryturę w roku 1998, po pół wieku ścisłego związku i utożsamiania się z Politechniką Warszawską. Nic też dziwnego, że w różnych formach pozostawał z nią nadal w częstym i bliskim kontakcie. Pracował jeszcze w Instytucie Problemów Współczesnej Cywilizacji oraz w Wyższej Szkole Informatyki Stosowanej i Zarządzania.

  Spośród wyróżnień naukowych profesora Osiowskiego podkreślić trzeba powołanie na członka zwyczajnego Towarzystwa Naukowego Warszawskiego zaraz po jego reaktywowaniu, w roku 1982, oraz nadanie doktoratu honoris causa przez Politechnikę Łódzką w roku 1995. Było też wiele innych dowodów wysokiej oceny i uznania, wśród nich prestiżowa na­gro­da na­uko­wa Sie­men­sa „za utwo­rze­nie szko­ły na­uko­wej i wy­bit­ne osią­gnię­cia w kształ­ce­niu aka­de­mic­ki­m”, otrzymana w roku 1996.

  W roku 1993 nadano Jerzemu Osiowskiemu Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, w roku 1999 – krótko przedtem ustanowiony – Medal Politechniki Warszawskiej. W wygłoszonej wówczas laudacji powiedziano m.in. „historia życia i działania profesora Jerzego Osiowskiego wraz z jego walorami osobistymi powodują, że można o nim mówić jako o osobie zaufania publicznego; jest to bowiem ktoś, do kogo wielu zwraca się o radę w różnych trudnych sprawach”.

  W ostatnich dziesięciu latach był profesor Osiowski delegatem Politechniki Warszawskiej do Rady Naukowej Kasy im. Józefa Mianowskiego, nie opuścił ani jednego z jej posiedzeń.

  Jerzy Osiowski zmarł 3 września 2013 roku w Warszawie. Żona Anna z Dubrowskich odeszła rok wcześniej, pozostawił dwóch synów i dwoje wnuków.

Władysław Findeisen

wrzesień 2013 r.